Την Κυριακή 25/02/24 συζητήσαμε στο βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone για τη συντροφικότητα και τις συγκρούσεις, αλλά και την δυνατότητα μερικής επανόρθωσης των ψυχικών τραυμάτων μέσα από τη συντροφική σχέση.
Σύμφωνα με την σύγχρονη ψυχανάλυση, ο τρόπος που σχετιζόμαστε με τους άλλους μας ακολουθεί από την βρεφική ζωή. Δηλαδή, επιλέγουμε άτομα με τα οποία μπορούμε να αισθανθούμε την οικειότητα των παιδικών χρόνων αλλά και με τα οποία έχουμε τους “ανοιχτούς λογαριασμούς”.
Μερικά από τα ερωτήματα που μας απασχόλησαν ήταν,
τι γίνεται όταν οι προσδοκίες μας καταρρέουν;
Πώς μπορούμε να επανορθώσουμε ψυχικά τραύματα προερχόμενα από την παιδική ηλικία μέσα από τη σχέση;
Πώς μπορούμε να υπάρχουμε μαζί με τον άλλο αλλά να απολαμβάνουμε και τη μοναχικότητα μας;
Η δική μου σύντομη εισαγωγή αφορούσε το ζήτημα του άγχους και το πως αυτό λειτουργεί ως το αίτιο των περισσοτέρων συγκρούσεων μέσα στο ζευγάρι.
Εν συντομία διερευνήσαμε την ακόλουθη προβληματική.
Αξίζει να αναφερθεί ότι η συχνότητα και η ένταση των περιστατικών άγχους που βιώνουμε στην καθημερινότητα μας δεν έχει ως αίτιο μόνο τις περιστάσεις που ζούμε σε εκείνη την περίοδο, αλλά και βαθύτερα αίτια, όπως τα ψυχοτραυματικά βιώματα της παιδικής και εφηβικής ηλικίας.
Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα άτομα με τα οποία σχετιζόμαστε στενά είναι και τα άτομα τα οποία φοβόμαστε περισσότερο μήπως μας επανατραυματίσουν, για παράδειγμα απορρίπτοντας μας, γίνεται κατανοητό πως αναπτύσσουμε αμυντικούς μηχανισμούς απέναντι σε αυτά τα ριζικά άγχη.
Αυτές οι άμυνες έχουν ως ένας από το αποτελέσματα τους, να γίνει σταδιακά το άγχος μη συνειδητό, αφού ο ψυχισμός μας εκπαιδεύτηκε σταδιακά στην καταστολή του ή στην μετατροπή του σε κάτι άλλο, για παράδειγμα σε επιθετικότητα ή αντικοινωνική συμπεριφορά.
Έτσι, με βάση την παραπάνω λογική, όταν ο ένας σύντροφος βιώνει την συμπεριφορά του άλλου ως απειλή εξαπολύει επίθεση, πριν καταλάβει τι ακριβώς ένιωσε ή σκέφτηκε μέσα του. Με άλλα λόγια, είναι αυτό που λέμε πως η επιθετική συμπεριφορά όπως οι περισσότερες συμπεριφορές είναι αυτοματοποιημένες, με αποτέλεσμα να επιτείνουν τις συγκρούσεις και την έλλειψη καλλιέργειας της επικοινωνίας μεταξύ των συντρόφων.
Τελικά το ζευγάρι, αντί να απολαμβάνει τον έρωτα και την αγάπη, αναλώνεται σε επαναλαμβανόμενους κύκλους απειλής, άγχους και επιθετικότητας. Τελικά, οι εναλλαγές μεταξύ αγάπης και μίσους δύναται να γίνουν τόσο συχνές που επαναλαμβάνονται οι επανατραυματισμοί των συντρόφων.
Ευχαριστώ τις συναδέλφισσες ψυχολόγους, Ιωάννα Μαυρίδου και Λυγερή Ξουράφη για τη συνεργασία, το βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone για τη φιλοξενία, καθώς και όσες/όσους παρευρέθηκαν στη δημιουργική συζήτηση που είχαμε, με θέμα την αγάπη και το μίσος στη συντροφική σχέση από ψυχαναλυτική σκοπιά.
