Μια σύντομη ιστορία της ψυχανάλυσης

Σε κάθε περίπτωση, ο ακαδημαϊκός τομέας της ιστορίας της επιστήμης, ένας τομέας που ξεκίνησε να υπάρχει επίσημα μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, μας δίδαξε ότι η κάθε επιστήμη βρίσκεται σε μια συνεχή εξέλιξη, ως εκ τούτου η ιστορική φάση που διανύει στο παρόν μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο ως αποτέλεσμα των υποθέσεων, ανακαλύψεων και λαθών του παρελθόντος. Για περαιτέρω μελέτη επί του θέματος θα συνιστούσα την κλασική πραγματεία του Thomas Kuhn, “Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων“. Αυτή η οπτική βρίσκει στην κλασική και σύγχρονη ψυχαναλυτική θεωρία την πιο εύστοχη εφαρμογή της διότι οι ψυχαναλυτικές έννοιες αποτέλεσαν τις κατεξοχήν επιστημονικές έννοιες οι οποίες βρίσκονταν συνεχώς σε έναν μετασχηματισμό. Αυτό συνέβαινε διότι οι ψυχαναλυτικοί ψυχοθεραπευτές δεν σταμάτησαν ποτέ να βρίσκονταν αντιμέτωποι με νέα ψυχολογικά φαινόμενα, τα οποία ήταν πιο μπροστά από την ιστορική φάση της θεωρίας και άρα η απαίτηση επαναπροσδιορισμού των θεωρητικών εννοιών στα νέα κλινικά δεδομένα ήταν αναπόδραστη. Αυτή η συνεχής ένταση μεταξύ θεωρίας και κλινικής ήταν ένας από τους λόγους που σταδιακά δημιουργήθηκαν τόσες διαφορετικές ψυχαναλυτικές σχολές, αλλά και τόσες διαφορετικές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις.

Τρεις ιστορικές μεταβάσεις

Στο σεμινάριο που ακολουθεί αναφέρονται τρεις ιστορικές φάσεις από τις οποίες πέρασε η ψυχανάλυση στην πορεία της προς την σημερινή κατάσταση. Η πρώτη ήταν η η μετάβαση απο την ύπνωση στη “talking cure”, η δεύτερη απο την “talking cure” στην κλασική ψυχανάλυση του ντιβανιού των πέντε συνεδριών την εβδομάδα, ενώ η τρίτη μετάβαση ήταν από την κλασική ψυχανάλυση στην σύγχρονη ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία ή αλλιώς σχεσιακή ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία, η οποία έχει συχνότητα τουλάχιστον εβδομαδιαία και βάζει στο επίκεντρο τη σχέση θεραπευτή – θεραπευόμενου. Για όποιον θέλει να εμβαθύνει περισσότερο στο θέμα θα συνιστούσα το εξαιρετικό βιβλίο του George Makari, “Επανάσταση στο Νου, Η δημιουργία της Ψυχανάλυσης”.