Η ιστορία της ψυχανάλυσης
Στο συγκεκριμένο άρθρο παρουσιάζεται σε video της πλατφόρμας YouTube, ένας αξιόλογος ψυχοθεραπευτής – ψυχαναλυτής από το Βερολίνο της Γερμανίας και λέκτορας του International Psychoanalytic University.
Ο εισηγητής κάνει μια αξιόλογη ιστορική έρευνα προσφέροντας ένα σεμινάριο το οποίο διατρέχει μια περίοδο που ξεκινά από το 1895 και φτάνει μέχρι της μέρες μας.
Προφανώς, όπως το οποιοδήποτε σεμινάριο, δεν έχει σκοπό να εξαντλήσει το αντικείμενο, αλλά να επισημάνει και να διαλευκάνει όσο το επιτρέπει ο χρόνος, κάποιες ιστορικές φάσεις από τις οποίες η πέρασε η ψυχανάλυση.
Η σημαντικότητα της ιστορίας της ψυχανάλυσης είχε επισημανθεί ρητά και από τον ίδιο τον Freud, ο οποίος είχε αναφέρει ότι “όποιος θέλει να μάθει για την ψυχανάλυση αρκεί να μελετήσει την ιστορία της”.
Sigmund Freud (1856 – 1939)
Αυτό ακούγεται λογικό αφού η ψυχανάλυση και η σύγχρονη ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία, βάσισε την θεραπευτική της επίδραση στην υπόθεση ότι, εφόσον ο αναλυόμενος ανακαλέσει μνήμες από την προσωπική του ιστορία θα καταφέρει να τις “εσωτερικεύσει” ψυχικά ξανά με έναν νέο τρόπο.
Αυτό συνήθως οδηγεί στο αποτέλεσμα οι μνήμες αυτές να επιδρούν στην ζωή του με έναν λιγότερο ασυνείδητο τρόπο.
Μπορεί δηλαδή να ειπωθεί ότι, η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία είναι η ίδια μια ιστορική έρευνα που διεξάγει ο αναλυόμενος στον εαυτό του.
Στο τέλος του άρθρου ακολουθούν κάποιοι ψυχαναλυτές οι οποίοι διακρίθηκαν για την συνεισφορά τους στην σύγχρονη ψυχανάλυση.
Karen Horney(1885 – 1952).
Το ιστορικό Προτσές των Επιστημών
Thomas Kuhn
Αυτή η οπτική βρίσκει στην ιστορική εξέλιξη της κλασικής στη σύγχρονη ψυχαναλυτική θεωρία (ή αλλιώς Object Relation Theory) μια ξεκάθαρη εφαρμογή της. Αυτό συμβαίνει διότι οι ψυχαναλυτικές έννοιες αποτέλεσαν τις κατεξοχήν επιστημονικές έννοιες, οι οποίες βρίσκονταν και βρίσκονται διαρκώς σε μια ιστορική εξέλιξη.
Λόγω της εξέλιξης αυτής, αναπόφευκτα βρίσκεται σε ιστορική εξέλιξη και η ίδια η ψυχοθεραπευτική διαδικασία.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι η συνεχής μεταβολή των εννοιών συμβαίνει διότι, οι ψυχαναλυτικοί ψυχοθεραπευτές δεν σταμάτησαν ποτέ να βρίσκονταν αντιμέτωποι με νέα ψυχολογικά φαινόμενα, τα οποία ήταν πιο μπροστά από την ιστορική φάση της θεωρίας της εποχής του. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να επανεμφανίζεται η απαίτηση επαναπροσδιορισμού των θεωρητικών εννοιών σε σχέση με τα νέα κλινικά δεδομένα.
Να κλείσουμε την συνοπτική αυτή εισαγωγή αναφέροντας ότι, η συνεχής μερική ασυμφωνία μεταξύ θεωρίας και κλινικής, ήταν ένας από τους λόγους που σταδιακά δημιουργήθηκαν τόσες διαφορετικές ψυχαναλυτικές και ψυχοθεραπευτικές σχολές.
Κάτι που φαίνεται αναπόδραστη συνθήκη για μια επιστήμη που ήθελε και θέλει να εξελίσσεται προς την περαιτέρω βελτίωση.
Τρεις ιστορικές μεταβάσεις
Στο σεμινάριο που ακολουθεί αναφέρονται τρεις ιστορικές φάσεις από τις οποίες πέρασε η ψυχανάλυση.
Η πρώτη ήταν η η μετάβαση απο την ύπνωση του Hippolyte Bernheim (1840 – 1919) στην θεραπεία μέσω της ομιλίας ή διεθνώς talking cure του Joseph Breuer (1842 – 1925).
Η δεύτερη ήταν η μετάβαση απο την talking cure στην κλασική ψυχανάλυση του ντιβανιού των πέντε συνεδριών την εβδομάδα, του Sigmund Freud. Η τρίτη μετάβαση ήταν από την κλασική ψυχανάλυση στην σύγχρονη ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία, η οποία έχει συχνότητα τουλάχιστον εβδομαδιαία και βάζει μεταξύ άλλων στο επίκεντρο, τη σχέση θεραπευτή – θεραπευόμενου και την επαναδιερεύνηση της ποιότητας των δεσμών που είχε ο θεραπευόμενος ως παιδί με τους γονείς.
Για περισσότερη εμβάθυνση στο θέμα θα συνιστούσα το εξαιρετικό βιβλίο του George Makari, “Επανάσταση στο Νου, Η δημιουργία της Ψυχανάλυσης”.
Ακολουθεί το σεμινάριο το οποίο ονομάζεται, “Η Ψυχανάλυση ως θεραπεία των Ψυχικών Διαταραχών”.
Ιστορία της Ψυχανάλυσης, “Η ψυχανάλυση ως θεραπεία των ψυχικών διαταραχών”. Professor Aleksandar Dimitrijevic, Berlin Psychoanalytic
